INVESTEER IN VOEDSELTRANSITIE:

gezond, duurzaam & voldoende voedsel voor iedereen

moderated by Janine Schoeman

INVESTEER IN VOEDSELTRANSITIE voor gezond, duurzaam en voldoende voedsel voor iedereen

OPROEP AAN VOLGEND KABINET: Het komende kabinet pakt de regie om over te stappen naar een volledig duurzaam voedselsysteem. Daarmee draagt Nederland bij aan groene groei, gezond voedsel voor iedereen én een vreedzamere wereld met minder conflict en meer stabiliteit. Die transitie realiseert het kabinet samen met het bedrijfsleven, maatschappelijke partners en kennisinstellingen. In 2022 is Nederland internationaal koploper duurzame voedselsystemen.

Veel van de huidige crises en conflicten in de wereld worden veroorzaakt door (voedsel)schaarste, droogte, klimaatverandering, falend bestuur en een ongelijke verdeling van hulpbronnen. De recente hongersnoden in Afrika zijn daar een voorbeeld van en ook het migratievraagstuk is gelinkt aan deze crises. Een belangrijke bron van de problemen ligt in ons wereldwijde voedselsysteem. De manier waarop we nu voedsel produceren legt een aanzienlijk beslag op natuurlijke hulpbronnen, draagt bij aan klimaatverandering en leidt tot fors verlies van biodiversiteit, ontbossing, schaarste van grond, water en grondstoffen. Dit in een context die vaak gekenmerkt wordt door gebrek aan goed bestuur en legitieme overheden. Steeds meer bedrijven ervaren hoe dit hun groeikansen belemmert en hun continuïteit bedreigt. Voedselschaarste leidt bovendien tot conflicten en drijft mensen in arme regio’s van huis en haard. Ook overconsumptie en overgewicht zijn een groeiend probleem, terwijl tegelijkertijd nog altijd 800 miljoen mensen lijden aan honger en extreme armoede. Ons mondiale voedselsysteem is dan ook hard toe aan een nieuw hoofdstuk.

De noodzaak om onze samenleving anders en vooral duurzamer in te richten wordt door steeds meer partijen onderschreven. Het Duurzaam Regeerakkoord dat door meer dan 300 organisaties en bedrijven is ondertekend, laat hierover geen twijfel bestaan. Nederland heeft zich bovendien gecommitteerd aan de Sustainable Development Goals (SDGs) van de VN en de klimaatdoelstellingen van Parijs. Het garanderen van duurzame productie- en consumptiepatronen en voedselzekerheid voor iedereen zijn belangrijk om deze doelen te halen.

Voedseltransitie is winst

Investeren in effectief voedselbeleid betekent winst op meerdere terreinen. Het is een sleutel tot duurzame, klimaatbestendige voedselsystemen, tot wereldwijde voedselzekerheid, en tot werkgelegenheid en een gezonde bevolking. Investeren in transitie naar een duurzaam en inclusief voedselsysteem biedt unieke kansen voor versterking en benutting van de innovatiekracht van bedrijven en kennisinstellingen in Nederland en ontwikkelingslanden.

Wij roepen de onderhandelaars op om deze voedseltransitie op te nemen in het Regeerakkoord. De ambitie is om een duurzaam voedselsysteem te realiseren dat bijdraagt aan het behalen van SDGs en de klimaatdoelstellingen. Wij vragen het volgend kabinet hierin te investeren, samen mét bedrijven, consumenten, maatschappelijke organisaties, boeren, onderwijs en wetenschap.

Deze nieuwe agenda heeft zes uitgangspunten:

1. Ondernemerschap. Versterk waardeketens waarin duurzaamheid, inclusiviteit, eerlijke handel en mensenrechten centraal staan door innovatief ondernemerschap en gedeelde waardecreatie centraal te stellen in handel & investeringsbeleid;

2. Klimaat en milieu. Investeer in productiemethoden die het milieu, ecosystemen en de biodiversiteit niet aantasten, minder broeikasgassen uitstoten en watervervuiling en landdegradatie voorkomen;

3. Minder honger. Ondersteun de positie van ondernemende boeren en boerinnen in waardeketens en hun samenwerking met het voedselproducerend midden- en kleinbedrijf in ontwikkelingslanden;

4. Gezondheid. Ontwikkel producten en diensten die bijdragen aan gebalanceerde, gezonde en voedzame voeding voor iedereen en ondervoeding tegengaan;

5. Minder verspilling. Benut innovaties in de circulaire agri-food economie en agrologistiek om voedselverspilling tegen te gaan;

6. Partnerschap. Faciliteer partnerschappen waarin overheid, boerinnen en boeren, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen als gelijkwaardige partners samenwerken.

Nederland heeft alles in huis om een voortrekkersrol te vervullen in de transitie naar een duurzaam mondiaal voedselsysteem. Voedsel- en voedingszekerheid is al acht jaar een speerpunt in ons beleid en internationaal gezien zijn wij al een toonaangevende speler op dit terrein. En met succes. Steeds meer Nederlandse bedrijven baseren hun waardeketens op duurzame criteria. Nederlandse activiteiten bereikten miljoenen kleinschalige boerinnen en boeren en verbeterden hun productie en markttoegang. De aandacht voor duurzame en gezonde voeding is vergroot en er zijn innovatieve oplossingen gevonden voor het terugdringen van voedselverliezen, het sluiten van kringlopen en klimaatadaptatie en -mitigatie.

Nú aanpakken

Nu vraagstukken rond klimaat, stabiliteit en migratie steeds prominenter op de agenda komen, vraagt de transitie van ons voedselsysteem om een stevige extra impuls. Dit vergt een brede maatschappelijke omslag én politiek leiderschap. Het volgend kabinet dient daarom fors te investeren in een agenda voor voedseltransitie. Dat levert winst op meerdere vlakken: minder uitstoot, minder verspilling, minder honger, kortere productieketens en gezondere keuzes. Het biedt kansen voor bedrijven, maatschappelijke initiatieven en kennisinstellingen in Nederland en in ontwikkelingslanden. Het maakt mensen beter weerbaar tegen de effecten van klimaatverandering en draagt bij aan duurzame economische ontwikkeling. 

Wereldwijd heeft iedereen recht op gezond, duurzaam en voldoende voedsel dat eerlijk en transparant is geproduceerd. Met onze gezamenlijke expertise, kennis en ondernemerschap kunnen we bijdragen aan een gezonde voedselvoorziening voor iedereen die past binnen de grenzen van de planeet. Wij staan klaar om de transitie naar een werkelijk duurzaam mondiaal voedselsysteem mogelijk te maken en dringen er bij het nieuwe kabinet op aan om dit samen met ons op te pakken!

The English translation of the Manifest can be found here. 

ONDERTEKEND:

Aeres - Vice-voorzitter College van Bestuur - Joep Houterman

AgriProFocus - Managing Director - Sander Mager

Asianuts - Sustainable Agri-business Development - Gil Berholz

BoP Innovation Center - Managing Director - Henk van Duijn

BothEnds - Directeur - Danielle Hirsch

CERES - Bestuursvoorzitter - Nikolet Zwart

Coopnet u.a. -  Voorzitter - Jos van Wegen 

DSM - Nutrition Improvement Program - Judith Smit 

Eosta - CEO - Volkert Engelsman 

Even Geen Vlees -  Founder - Armanda Govers

Fair & Sustainable Advisory Services - Director - Wilfried Schasfoort

Food Cabinet - Partner - Samuel Levie

GAIN - Senior Manager Netherlands Office - Herbert Smorenburg

HAS University of Applied Sciences - Professorship Sustainable Food Systems - Frederike Praasterink

Heifer Nederland - Director - Rian Fokker

Heineken - Local Sourcing Director - Paul Stanger

Hivos - Algemeen Directeur - Edwin Huizing  

ICCO Cooperation - CEO - Marinus Verweij

ICRA - Executive Director - Richard Hawkins

IUCN NL - Directeur - Coenraad Krijger 

KIT Royal Tropical Institute - CEO - Mark Schneiders

LANDac - Land Governance for Equitable and Sustainable Development - Chair - Annelies Zoomers

MDF Training & Consultancy / MDF Global - Managing Director - Mike Zuijderduijn

Milieudefensie - Campagneleider Voedsel - Bart van Opzeeland

MVO Nederland - Sectormanager Food & Agribusiness - Gerard Teuling

Netherlands Working Group on International Nutrition - Voorzitters - Annegré de Roos en Saskia Osendarp

NewForesight - Founder/CEO van NewForesight Consultancy en SCOPEinsight - Lucas Simons

Oxfam Novib - Executive Director - Farah Karimi

Plenty Food Nederland - Founder -  Jeroen Koedam

RUAF Foundation - Director - Mariëlle Dubbeling

Save the Children - Directeur - Pim Kraan

SCOPEInsight - General Manager - Marise Blom

Slow Food NL - Secretaris - Susanne Duijvestein - de Boer

Smaackmakers - Founder - Natascha Kooiman

SNV Nederlandse Ontwikkelingsorganisatie - CEO - Allert van den Ham

Soil & More International B.V. - Founder/Managing Partner - Aart van den Bos

Solidaridad - Directeur Solidaridad Europa - Heske Verburg 

The Broker - Executive Director - Frans Bieckmann

The Hunger Project - Directeur - Evelijne Bruning

True Price - Director - Michel Scholte

UNICEF Nederland - Algemeen directeur - Suzanne Laszlo

Van Hall Larenstein University of Applied Sciences - Voorzitter College van Bestuur - Peter van Dongen 

Viva Las Vega's - Director -  Veerle Vrindts

Woord & Daad - CEO Woord en Daad -  Jan Lock

WWF Netherlands - Head of unit Food & Agriculture - Natasja Oerlemans